Jak nitować nity z cyrkoniami: porady, narzędzia i techniki

Nity z cyrkoniami? Małe, błyszczące ozdoby. Nie służą do tego, by cokolwiek trzymać razem, tylko by przede wszystkim ładnie wyglądać. Składają się z dwóch części: górnej, w której błyszczy cyrkonia, oraz dolnej, nazwijmy ją „główką”, którą zakłada się od spodu. Jeśli ktoś liczy na to, że przymocuje nimi sprzączkę do uprzęży końskiej, lepiej niech tego nie robi. To biżuteria, nie połączenie nośne.

Cyrkonie to szlifowane kamienie z fasetami, na których załamuje się światło.

Zastosowanie i rodzaje nitów z cyrkoniami

Nity z cyrkoniami mają swoje miejsce tam, gdzie liczy się styl. Obroże, smycze, a może ubranka dla psów? Jak najbardziej. Ale także torebki, buty, paski, a nawet kurtka czy płaszcz, które mają zyskać odrobinę blasku. Krótko mówiąc: kiedy coś ma wyglądać dobrze i przy tym wyróżniać się z tłumu, cyrkonia trafia w sedno.

Nity z cyrkoniami świetnie komponują się także z innymi ozdobami:

• karabińczyki zdobione cyrkoniami
• klamry do obroży z cyrkoniami
• zawieszki do obroży
• ozdoby nawlekane
• nity ozdobne (metalowe nity ozdobne nituje się na twardym podłożu, zob. Jak przymocować metalowe ozdoby do skóry; cyrkonia wymaga podłoża miękkiego)

Nity z cyrkoniami nie są siłaczami: ich siła tkwi w urodzie, nie w nośności. Nie należy próbować mocować do nich czegokolwiek, co ma ciągnąć. Sprzączki ani półkółka lepiej do nich nie przymocowywać. Dotyczy to także mikroobroży dla chihuahua, bo i one zasługują na pewne połączenie.

Co jest potrzebne do nitowania nitów z cyrkoniami

1. Nit z cyrkonią

Nit z cyrkonią dobiera się według kształtu, wielkości kamienia i koloru. Przy tym warto uważać: trzon musi być o 2–3 mm dłuższy niż grubość wszystkich warstw, które się nituje. W przeciwnym razie połączenie nie utrzyma się albo nie da się go dociągnąć.

2. Dziurkacz

Zanim cyrkonia trafi na miejsce, trzeba przygotować otwór. Najlepiej sprawdza się okrągły dziurkacz. Można sięgnąć po pojedynczy dziurkacz, zestaw z wymiennymi wybijakami albo wybijak zamocowany w prasie za pomocą przyrządu. Zwykle wystarcza otwór o średnicy 2,5 mm, więc nie trzeba od razu kupować całego zestawu.

3. Narzędzia do osadzania nitów z cyrkoniami

Jak osadzić nit z cyrkonią bezpiecznie i bez uszkodzenia kamienia? Możliwości jest kilka i żadna nie jest zła. Wszystko zależy od tego, co jest pod ręką, co ma powstać i w co się nituje. Oto krótki przegląd:

a. Ręczny zestaw do nitowania z gumową podkładką – dobry dla majsterkowiczów i małych pracowni. Prosty, dostępny, skuteczny. Nie ma nad czym się zastanawiać.

b. Własna matryca ze skóry – świetny wybór przy kwadratowych cyrkoniach albo wtedy, gdy nie ma odpowiedniego tłoka. Matryca przytrzymuje cyrkonię na miejscu i chroni ją przed pęknięciem. Sprytne i delikatne dla kamienia.

c. Prasa ręczna z tłokiem – jeśli nitowanie jest częste, prasa sprawdza się najlepiej. Dokładna, powtarzalna, elegancka. A ręce będą oszczędzone.

Nitowanie zestawem do nitowania: ręcznie, ale ze stylem

Przebieg pracy

• Zaczyna się od wybicia otworu w materiale. Średnica ma pasować do trzonu.

• Górną część z cyrkonią wkłada się od strony lica. Kamień powinien leżeć dokładnie pośrodku otworu.
• Od spodu dokłada się dolną część, czyli „główkę”.

• Całość kładzie się na gumowej podkładce, cyrkonią w dół, ściśle prostopadle, bez przechylania.
• Na główce ustawia się nitownik i kilkoma mniejszymi, ale pewnymi uderzeniami młotka zanituje się połączenie. Podkładka przytrzyma cyrkonię i nie dojdzie do uszkodzenia.

Twarde podkładki? Lepiej z nich zrezygnować. Drewno czy plastik mogą wyrządzić więcej szkody niż pożytku: szklany kamień łatwo pęknie, a połączenie nie będzie trzymać równomiernie. Najlepiej sprawdza się gumowa podkładka o twardości 30–50 Shore A.

Matryca ze skóry: prosty i sprytny sposób na cyrkonie

Kamienie pękają podczas nitowania? To częsty problem. Często winne jest twarde lub nierówne podłoże. Cyrkonia łatwo się przy nitowaniu uszkadza, dlatego wymaga podłoża miękkiego i równego.

Żeby cyrkonia przeżyła nitowanie bez szwanku, dobrym punktem wyjścia do domowej matrycy jest skóra bydlęca garbowana roślinnie o grubości 4 mm. Wykona ją każdy, a różnicę widać od razu.

• Skórę moczy się w ciepłej lub gorącej wodzie i delikatnie wciska w nią cyrkonię. Powstaje płytkie zagłębienie, które podczas nitowania ładnie ją przytrzyma i ochroni przed naciskiem.
• Gdy skóra wyschnie, stwardnieje i zachowa kształt, a będzie służyć dokładnie tak, jak trzeba.
• Nit zanituje się następnie młotkiem przez główkę albo ostrożnie zaprasuje w prasie ręcznej.

Gdy guma się nie sprawdza, matryca ze skóry jest sprytną i stylową alternatywą. Działa, trzyma kształt, a cyrkonia leży w niej podczas nitowania jak w bawełnie.

Nitowanie przy użyciu prasy ręcznej

a. Zamknięte nity z cyrkoniami

Gdy nitowanie ma być częste lub dotyczyć wielu sztuk, czas na prasę ręczną z odpowiednimi tłokami. Każdy nit z cyrkonią ma własny przyrząd do nitowania, zależnie od wielkości i kształtu. Jeden tłok do wszystkiego? Niestety nie.

Prasa ręczna to inna liga. Szczegółowy opis pracy znajduje się w artykule Nitowanie przy użyciu prasy ręcznej. Nitowanie jest z nią dokładne, płynne i oszczędza siły, zwłaszcza gdy jest dużo do zrobienia. A jeśli prasa ma służyć regularnie, warto przymocować ją na stałe do stołu.

Przebieg nitowania:

• Odpowiednie tłoki umieszcza się w prasie i dokręca śruby.
• W materiale wybija się odpowiedni otwór.
• Górną część z cyrkonią wkłada się od strony lica w otwór w materiale.
• Od spodu zakłada się dolną część nitu, czyli „główkę”.
• Całość umieszcza się w prasie i naciskiem dźwigni zanituje.

Alternatywa dla chcących działać sprytnie, jak przy nitach samonacinających

• Górną część z cyrkonią wkłada się od razu do dolnego tłoka, bez żadnych komplikacji.
• Do górnego tłoka zakłada się główkę. Wszystko musi ładnie siedzieć.
• Między tłoki wsuwa się materiał z przygotowanym otworem i wystarczy nacisnąć dźwignię. Gotowe: nit trzyma, cyrkonia błyszczy.

b. Samonacinające nity z cyrkoniami

Samonacinające nity z cyrkoniami mają na trzonie ząbki, które przecinają cieńszy materiał bez potrzeby wybijania otworu. Sprawdzają się w cienkich skórach, tkaninach i skajach. Przy twardszych lub grubszych materiałach (na przykład taśmie wodoodpornej) zaleca się jednak przygotować otwór wcześniej. Nity z cyrkoniami wiele wytrzymają, ale cudów nie należy oczekiwać.

Przebieg nitowania:

• Najpierw należy przygotować prasę: zamontować w niej tłoki przeznaczone do nitów samonacinających i dobrze dokręcić śruby.
• Górną część z cyrkonią wkłada się do dolnego tłoka.
• Dolną część, czyli główkę, umieszcza się w górnym tłoku.
• Między tłoki wsuwa się materiał, w który ma wejść nit.
• Teraz powoli naciska się dźwignię prasy. Dzięki ostrym ząbkom nit sam toruje sobie drogę.

Uwaga: gdy cyrkonia jest schowana w dolnym tłoku, nie widać, w które miejsce dokładnie trafi. Aby uzyskać położenie z dokładnością do milimetra, warto zaznaczyć miejsce na stronie licowej materiału. Pozwoli to uniknąć niespodzianek i ponownego nitowania.

Nity samonacinające można zanitować tylko w prasie z odpowiednimi tłokami.

PODPOWIEDŹ: nity z cyrkoniami warto połączyć z taśmami wodoodpornymi. Zestawienie odpornego materiału z połyskiem szkła daje zaskakująco elegancki kontrast. Czy powstaje obroża, torba czy pasek do aparatu, cyrkonia wyróżni wyrób. Otwór w taśmach wodoodpornych należy wybić wybijakiem do taśm wodoodpornych, a nie zwykłym dziurkaczem. Najmniejszy ma średnicę 3 mm, dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić, czy trzon wybranego nitu z cyrkonią do otworu pasuje.

Warto spróbować. Nity z cyrkoniami mogą wyglądać na drobiazg, ale potrafią dodać wyrobowi dużo uroku. Ożywiają go i wyróżniają. Najpierw próba na skrawku, potem nitowanie na gotowym wyrobie. Odpowiednią cyrkonię można wybrać w ofercie.